Menu:

Kalendarium

Zbliżające się imprezy:

26 Czerwiec 2011:
Festyn Wakacykny.

czytaj więcej...

Dzieje Rogoźnej:



Pochodzenie nazwy i herb:

Rogoźna jako "Rogosina" wspomniana została w źródłach z około 1300 roku. Nazwa ta pochodzi od wyrazu "rogoża" (trzcinia, sitowie) - to rośliny z rodziny pałkowatcych, służącej do wyrobu koszyków i mat. Etymologia ludowa nazwy głosi, iż w XVIII wieku właścicielem wsi był człowiek imieniem Roger. Od jego imienia wieś miała zostać nazawana Rogoźna. Inne zapiski podają, że nazwa Rogoźna ma swój pierwowzór w nazwie najwyższego punktu wioski ( rogu dzielącego wody na dwie części, z których jedne płyną do Odry, a drugie do Wisły). Z tego działu wód miała nazwę wioska - Rogoźna. Nazwa miejscowa, w przeciwieństwie od ludowej etymologii Rój nie posiada odzwierciedlenia w jej godle. W herbie Rogoźnej , który używany był jako pieczęć wsi, a następnie gminy aż do końca XVIII wieku, występuje kura i kogut. Barwy godła prawdopodobnie interpretacją czasów najnowszych.

Położenie Administracyjne:

Rogoźna - dzielnica Żor - usytuowana jest na terenie Rybnickiego Okręgu Przemysłowego, który stanowi fragment południowo-zachodniej części województwa śląskiego. Pod względem administracyjnym ziemia ta należała do księstwa raciborskiego, na terytorium którego w 1818 roku utworzono powiat podzielony dodatkowo w 1954 roku na powiat rybnicki - w części północnej o powierzchni 618 km2 i wodzisławski- w części południowej o powierzchni 335 km2. w 1975 roku doszło do zmian podziału administracyjnego państwa. Zlikwidowano powiaty, powstały nowe województwa. Odtąd podział miał być dwustopniowy: województwom podlegały miasta i gminy. Żory pozostały w województwie katowickim i zostały miastem, do którego w czerwcu 1975 roku dołączono Rogoźnę. w 1999 roku doszło do nowego podziału państwa, w wyniku którego powstało 16 województw, a Żory znalazły sie w województwie śląskim. Rogoźna leży w południowo - zachodniej części miasta. Z północy graniczy z dzielnicą Rowień-Folwarki, z zachodniej z dzielnicą Rój, z południowego wschodu z dzielnicą Osiny, natomiast od wschodu z dzielnicą zachód i dzielnicą Pawlikowski.

Dzieje Rogoźnej:

W Roku 1305 wieś była podzielona na dwie części. Jedną część Rogoźnej płaciła biskupowi dziesięcinę w wysokości 1/4 miarki, druga część była z niej zwolniona. Około 1540 roku Rogoźna znajdowała się w rękach rodziny Wyskota von Wodnik. Sigismund (w tłum. Zygmunt) Wyskota - późniejszy właściciel Żor - przepisał w 1540 roku oprócz Gotartowic, Rownia, Kłokocina również Rogoźnę swojej żonie Christinie z d. Czernicki. Rodzina ta była w posiadaniu tych ziem do 1565 roku. Według notatek Weltzelsa właścicielem Rogoźnej od 1572 do 1631 rok była rodzina Rogoiskich. Jako pierwszego zarządce wymienia się Johanna Rogiskiego. Ta żyjąca tu w średniowieczu rodzina miała kilku zacnych członków. Stanisław Rogoiski służył cesarzowi Maksymilianowi II i Rudolfowi II. Ów Stanisław jako posłaniec cesarza był wysłany do Polski. Georg (Jerzy) Rogoiski walczył z Turkami na Morei i tam zginął, trzeci z tej rodziny - Nikolaus (Mikołaj) piastował jakiś wyższy urząd na dworze książąt śląskich. Ród Rogoiskich posiadał swój herb - skierowanego w prawo skaczącego jelenia w złotym porożu i dookoła ciała opasanego pasem. Od 1631 do 1641 roku właścicielem Rogoźnej był Paul (Paweł) Larisch von Nimsdorf, w latach 1641-1651 wieś była w posiadaniu Wenzela (Wacława) Gusnara z Komorna. Jak podaje Nowack, w 1654 roku Rogoźna miała obowiązek płacić proboszczowi z Boguszowic dziesięcinę, a miastu Żory oddawać 8 talarów na szpital lub przytułek. W późniejszym okresie wieś była własnością rodziny Larisch von Rimsdorf, wreszcie od 1719 do 1749 należała do rodziny von Tluck. W historii wsi podaje się, iż występujące tu dwie jej części nazywane były Rogoźną Dolną i Górną. W roku 1754 i po 1773 jako właściciela Dolnej Rogoźnej podaje się Leopolda Josepha von Larischa. W latach 1758 do 1762 właścicielką Górnej Rogoźnej była Anna Schalscha z domu Ziemietzky. W roku 1765 właścicielem Górnej Rogoźnej był von Manowski. Wszyscy pochodzą z rodziny von Tluck. W 1783 roku żyło tutaj 73 mieszkańców, z tego 5 rolników i 12 ogrodników. Za Alberta von Goertz, który władał Rogoźną w latach 1781 do 1796, części Rogoźnej: Górna i Dolna zostały połączone. Zmarł on w wieku 51 lat na puchlinę wodną, nie pozostawiając żadnego potomka. Jego żona zmarła 8 lat wcześniej. Jego bracia Karl, Gottffried, Philipp i dzieci jego szwagra Karla von Schimoski sprzedali 2 X 1802 roku Rogoźnę Panu panu o nazwisku Rittmeister. W roku 1818 Wilhelm Rudolf Zawadzki z Gierałtowic sprzedał Rogoźnę Ludvikovi Mar von Pelchrzim. Jako właściciel Rogoźnej dołożył on wszelkie starania by tworząca się w tym roku szkoła dawała dzieciom solidne wykształcenie. 14 IV 1825 spaliły się dobra szlacheckie Pelchrzima. Po pożarze przeprowadził się wraz z rodziną do Żor. Na wieść o tragedii odwiedziła go delegacja Żorskich obywateli. W 1832 roku dobra Rogoźnej przeszły w ręce Friderike von Woysky z domu Ohm von Januschowsky. Kolejne lata przynosiły częste zmiany włascicieli wsi. W maju 1843 roku majątek szlachecki kupił Juliusz Goerlich, w sierpniu tego samego roku odkupił go Wilhelm Freund. Dobra szlacheckie przechodziły kolejno w ręce: 1845 Friedricha Patzlera, 1854 Franza Thannheisera, 1887 jego syna Ferdinanda, 1894 Paula Hofrichtera. W 1894 roku majątek Rogoźnej został częściowo rozparcelowany: 450 morgów zostało przy dworze, 700 morgów rozparcelowano wśród ludzi. Właściciel pozostałego przy dworze majątku zarządzał nim do roku 1909, kiedy to sprzedał go rodzinie Proske z Branitz.

Copyright © 2010 Rada Dzielnicy Rogoźna · Design MS | UM Żory